U bent hier

De plant en zijn verhaal

Elke plant heeft zijn eigen verhaal...

Wij kijken vaak alleen of hij bij de bodemsoort van onze tuin past, of hij bij onze overige beplanting past, of de bloemen mooi zijn en of hij gemakkelijk te verzorgen is. Maar elke plant heeft een betekenis en een geschiedenis. Lees hier wat het verhaal achter de plant is.

Planten met een A

Aapjesorchis (Orchis simia)

Deze plant heeft zijn naam te danken aan zijn uiterlijk. De bloem is gebroken wit of roze. De zijslippen en de lobben van de middenslip van de Aapjesorchis, zijn bijna draadvormig en gekruld. Dit alles geeft de bloem zijn ‘aapachtig’ uiterlijk. De naam Orchis betekent ‘testikel’. Veel planten uit de Orchis familie hebben twee wortelknollen die op testikels lijken.

Planten met een B

Benedictus kruid - Bezemkruiskruid - Brave Hendrik (Senecio inaequidens)

Dit kruid doet een beetje denken aan een omgekeerde bezem vanwege de groeiwijze van de smalle bladeren van de plant. De naam kruiskruid zou duiden op het kruisgewijs staan van de bladeren. Maar over het algemeen is men het er over eens dat dit een vergissing is. De naam komt eigenlijk van de Duitse naam Kreuzkraut wat grijskruid (Senecio) betekent.

Planten met een C

Christoffelkruid (Herba Sancti Cristophon)

De giftigheid van de plant - met name de zwarte bes - bezorgen haar de naam Zwarte Gifbes. Omdat deze als uitnodiging tot bestrijding zou worden opgevat is de naam Christoffelkruid in ere hersteld. De heilige Christophorus die het kruid bij zich gehad zou hebben toen hij het Christuskind over de rivier droeg, geldt voor sommige mensen als een beschermheilige.

Planten met een D

Dodemansvingers (Oenanthe crocata)

De naam slaat op de vorm en giftigheid van de wortelknollen; die zien eruit als vingers en zijn zeer giftig. Oenanthe is afgeleid van Oinos wat in het Grieks ‘wijn’ betekent. Anthos is Grieks voor bloem. De geur van de bloem (bij enkele soorten van dit geslacht) komt overeen met die van een wijnstok. Crocata is Latijn voor ‘saffraankleurig pronkgewaad’. Dit slaat op het oranje/gele melksap van de Dodemansvingers.
 

 

Planten met een E

Egelboterbloem (Ranunculus flammula)

De naam Egelboterbloem komt van de scherpe smaak of van de snavelvormige zaden van de plant. De Egelboterbloem is giftig en de smaak van de plant is scherp vanwege het aanwezige anemonol dat ook in Anemonen voorkomt. Hierdoor wordt bij het eten van de plant het slijmvlies aangetast.

Vee mijdt deze plant daarom. ‘Boter’ zegt iets over de kleur van de bloem die aan boter doet denken. Ranunculus is het verkleinwoord van Rana wat ‘kikker’ betekent. Ranonkels (familienaam) staan veelal langs sloten en in vochtige weiden, de woonplaats van kikkers. Flammula betekent ‘vlammetje’.

 

Planten met een F

Fluitenkruid - Fonteinkruid (Anthriscus sylvestris)

Van de stengel van deze plant kun je een soort fluitje snijden. Fluitenkruid heeft holle stengels die bij de bladoksels gesloten zijn; het principe van de panfluit. Je kunt je eigen panfluit maken door een aantal stengels schuin af te snijden en er daarna vanaf het hoogste punt overheen te blazen. De naam is afgeleid van Anthriscon (Grieks) en betekent ‘halm/holle stengel’. Sylvestris (Latijn) betekent ‘bosachtig’, met hout begroeid’. Dit verwijst naar de plek waar Fluitenkruid bij voorkeur groeit.

Planten met een G

Gebroken hartje (Dicentra Spectabilis)

Liedjes over gebroken harten zijn een dankbaar onderwerp. Zowel op klassieke wijze of in het lichte genre. Ook in de tuin wordt al sinds de Middeleeuwen getreurd; het gebroken hartje is niet meer weg te denken uit de collectie voorjaarsbloeiers. Dicentra behoort tot de familie van de Papaveraceae. Spectabilis is het echte gebroken hartje. De naam 'gebroken hartje' is ontleend aan de vorm van de bloem, die met een beetje fantasie hartvormig is.

 

Planten met een H

Haarlems Klokkenspel (Saxifraga granulata)

Deze plant komt oorspronkelijk uit Oost- en West-Europa. Hier bloeit hij vooral in het noorden, met name in Friesland en de Noord-Hollandse buitenplaatsen. Hij is verder verwilderd en ingeburgerd op beschaduwde grasgrond, bospaden bij buitenplaatsen. Het Haarlems klokkenspel is de gevulde variëteit van de knolsteenbreek. De knolsteenbreek, ontleent haar naam aan de kleine knolletjes aan de voet van de stengel vlak boven of net onder de grond.

Hortensia (Hydrangea macrophylla)

De hortensia, in Nederland ook wel de boerenhortensia genoemd, is een van de meest gecultiveerde planten ter wereld. De bloemen kunnen soms verkleuren aan de hand van de zuurtegraad van de grond. In zure gronden met veel aluminium worden ze blauw, in basische gronden roze en in ph-neutrale gronden worden de bloemen paars. De witte hortensia veranderd niet van kleur en sommige soorten blijven bloeien in hun originele kleur. De hortensia gedijt goed op luchtige, natte grond in de halfschaduw. 

Planten met een I

Indigostruik (Indigofera heterantha)

Indigoblauw…die mooie kleur is inderdaad afkomstig van de indigostruik. In het Oude Egypte werd deze kleur al gebruikt. De bladeren en takken moeten worden fijngemaakt en worden gemengd met water. Wanneer het eerst nog kleurloze water in contact komt met zuurstof, door bijvoorbeeld het water te bewegen, ontstaat de blauwe kleurstof. De Portugezen brachten indigo naar Europa. Napoleon liet toen in de Franse koloniën een grote hoeveelheid struiken aanplanten. In Nederland begon men op zaterdagmiddag met het kweken van de stoffen. Die moesten tot maandag drogen, waardoor de werknemers op maandag niet hoefden te werken. En inderdaad, uit die tijd stamt de uitdrukking ‘blauwe maandag’. In de 19de eeuw stopte de handel in indigo, doordat men de kleur op synthetische wijze kon verkrijgen. Dit was veel goedkoper en de kleur werd een stuk stabieler. Indigofera werd ook als medicijn gebruikt. Men gebruikte de plant al in 100 voor Christus tegen ontstekingen, zweren en om wonden schoon te maken.

Indigo komt van het woord indicum (Lat.) of indikon (Gr.) en betekent ‘blauwe kleur uit India’. Marco Polo geeft informatie over de productie van Indigo aan de westkust van India. Bijzonder zijn ook de grijsgroene takken van de struik.

Planten met een J

Jacobskruiskruid (Senecio jacobaea)

Met Jacob wordt Sint Jacob bedoeld. Het hoogtepunt van de bloei is op de verjaardag (25 juli) van deze heilige.
De naam kruiskruid zou duiden op het kruisgewijs staan van de bladeren. Maar over het algemeen is men het er over eens dat dit een vergissing is. De naam komt eigenlijk van de Duitse naam Kreuzkraut wat grijskruid (Senecio) betekent.
 

Jacobsladder (Polemonium Caeruleum)

Deze plant heeft zijn naam te danken aan zijn lancetvormige blaadjes, deze groeien als paren naast elkaar, waardoor het op een ladder lijkt. De naam Jacobsladder staat ook voor de ladder die aarstvader Jakob in een visioen zag, in de Bijbel. Ook in de moderne weerkunde wordt het woord gebruikt, een Jakobsladder is een synoniem voor wolkenstralen. De Jakobsladdder is een eenjarige plant, zijn prachtige bloemen bloeien in tuilen, met een grote variëteit aan kleuren.

 

Planten met een K

Kardinaalsmuts (Euonymus europaeas)

Het uniform van Rooms-katholieke kardinalen omvat traditioneel een klein rood hoofddeksel met bovenaan een structuur voorzien van vier uitsteeksels. Wilde kardinaalsmuts heeft een vierhokkige doosvrucht die zeer fel gekleurd is. Roze, helder rood tot zelfs purperrood. Deze doosvruchten lijken op dit hoofddeksel.

Kindje-op-moeders-schoot (Olmiea menziesii)

Deze kamerplant wordt regelmatig gegeven aan moeders met een pasgeboren kindje. Maar hoe komt deze plant nu aan zijn opvallende naam? Heel eenvoudig: de plant maakt nieuwe scheutjes aan in de bladoksels van de oude bladeren waardoor het net lijkt of er een kindje (nieuw, klein plantje) op schoot zit van het grote blad. De oudere bladeren raken door het gewicht van het kleine plantje uiteindelijk de grond waardoor het kleine plantje kan wortelschieten. Zo gaat deze plant de bodem bedekken, net zoals aardbeien en boterbloemen dat doen.

 

 

 

 

 

 

 

Planten met een L

Lievevrouwebedstro (Galium odoratum)

Bij de Germanen was het Lievevrouwebedstro waarschijnlijk een cultusplant gewijd aan de godin Freya. Het plantje werd vermoedelijk als wiegenkruid gebruikt. Volgens de latere christelijke legende zou Lievevrouwebedstro het kruid zijn waarmee Maria's bed was opgemaakt. Dit wordt ook beweerd van het echte walstro (Galium verum). In heel wat legenden is het Lievevrouwebedstro echter het wiegenstro van het kindje Jezus.

Planten met een M

Monnikskap (Aconitum)

Monnikskap is een kruidachtige, vaste plantensoort uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). De Monnikskap dankt zijn naam aan de helmvormige bloemen. Ze zijn er in het wit, lila en paars. De bloemen zitten aan lange aren of smalle trossen, die hoog uitsteken boven de breed uitgroeiende pollen van sterk ingesneden, groen blad. De lange bloemaren doen het goed op de vaas. Let wel op, want deze plant is giftig. 

Planten met een N

Narcis (Narcissus)

Voor veel westerlingen is de symboliek van de Narcis gekoppeld aan ijdelheid en zelfzucht. Niet voor niets noemen we iemand die overloopt van zelfliefde een narcist. In oosterse landen heeft de narcis echter een geheel andere betekenis. Daar staat de bloem symbool voor een treurige liefde. Om elkaar eeuwige liefde te betuigen, sturen van elkaar gescheiden minnaars en geliefden elkaar dan ook een narcis, om zo het liefdesleed te verzachten.

Planten met een O

Oma’s oorbel (Leycesteria formosa)

Deze struik is een vrij zeldzame verschijning in ons land. Haar Nederlandse naam Oma’s oorbel, dankt de struik aan de bijzondere hangende bloemen. Het is de moeite waard om deze goed van dichtbij te bekijken. De bloempjes zijn wit en hebben roodpaarse schutbladeren in een aantal ‘etages’. Hierdoor lijken het inderdaad een soort oorbellen van groot formaat. In de schutbladeren ontstaan bessen die verkleuren van rood tot donkerpaars. Bijzonder aan deze struik is dat het mogelijk is tegelijkertijd bloemen en vruchten te zien.

Planten met een P

Pantoffeltjesplant (Calceolaria)

Dit zijn mooi bloeiende kruidachtige, één- of meerjarige planten en struiken. De naam Pantoffeltjesplant komt van het Latijn calceolus, wat pantoffel betekent, een verwijzing naar de vorm van de bloem. De Pantoffeltjesplant staat symbool  voor het bieden van geldelijke bijstand of iets voor een ander bewaren.

 

Pindakaasboom (Clerodendrum trichotomum)

De pindakaasboom is eigenlijk een struik die nog niet zo bekend is maar zeker de moeite waard. Clerodendrum is onder verschillende namen bekend. Kleros is Grieks voor ‘kans’ en daarom wordt de struik in ons land ook wel kansenboom genoemd. Omdat de bladeren na kneuzing naar pindakaas ruiken, is pindakaasboom de andere naam voor Clerodendrum.

Planten met een Q

Helaas, wij hebben nog geen bijzondere plant gevonden met een Q.

Weet jij een plant met een Q?
Stuur dan de naam en het verhaal naar garden@ecostyle.nl. In ruil voor jouw bijdrage aan de site, krijg jij een leuk bedankje.

Planten met een R

Rapunzelklokje (Campanula rapunculus)

Vroeger werd de wortel van deze plant gegeten. Rapunzel betekent namelijk ‘raapje’. En klokje slaat natuurlijk op de vorm van de bloem. Campanula is een verkleinwoord voor Campana en betekent ‘klok’. Dit slaat op de vorm van de bloem. Rapunculus komt van Rapum wat ‘knol/raap’ betekent.

Reuzenschaafstro (Equisetum Hyemale)

Deze plant komt uit de familie van de paardestaartachtigen, hij is een echte kosmpoliet, en komt dan ook al 300 miljoen jaar voor op onze moeder aarde. De naam heeft deze plant te danken aan zijn ruwe oppervlak, het werd vroeger als schuurmiddel gebruikt.

Planten met een S

Slaapkamer geluk (Soleirolia soleirolii)

Planten zijn sfeervol en dragen bij aan een prettig binnenklimaat in huis, ook in de slaapkamer. De Nederlandse naam 'Slaapkamergeluk' verwijst naar de voor Soleirolia beste groei-omstandigheden, namelijk: koel (vorstvrij tot 20°C) en beschaduwd. De plant verdraagt geen felle middagzon. In de slaapkamer voelt deze plant zich daarom het gelukkigst. Vandaar de naam … Slaapkamer geluk. 

Suzanne-met-de-mooie-ogen  (Thunbergia alata)

Deze bijzondere klimplant komt oorspronkelijk uit tropisch Afrika en houdt erg van warmte. De Nederlandse naam Suzanne-met-de mooie-ogen-duidt op het opvallende zwarte hartje, dat net op de pupil van een oog lijkt. De bloemen zijn wit, geel of oranje. Deze zeer snelgroeiende plant bloeit de hele zomer door, tot ver in de herfst.

 

Planten met een T

Tandjesgras (Danthonia decumbens)   

De van boven grijs-donkergroene en van onderen glanzende bladeren en bladschede van het Tandjesgras zijn gewimperd. De lichtgroene of iets violette aartjes bestaan uit drie tot vijf bloemen waarvan het onderste kroonkafje aan de top drie tanden heeft, vandaar de naam Tandjesgras.

Planten met een U

Uvularia grandiflora

Deze plant komt uit de leliefamilie, hij is niet heel bekend maar ook zeker niet lelijk. Zijn bijnaam is treurklokje, omdat de bloemen een klokvorm hebben en ze hangend groeien, dit geeft deze vrolijke gele bloem een ietwat sip, treurig beeld. Toch wordt hij vaak juist gebruikt om schaduwplekken in de tuin op te fleuren!

Planten met een V

Vergeet-mij-nietjes (Myosotis)

Volgens de legende wandelden in de Middeleeuwen eens een ridder en zijn geliefde langs een rivier. Bij het plukken van een bosje bloemen viel de ridder door de zwaarte van zijn harnas in het water. Terwijl hij verdronk gooide hij het bosje bloemen naar zijn geliefde en riep: "Vergeet mij niet". Deze bloem is verbonden met romantiek en tragiek en werd vaak door vrouwen gedragen als teken van trouw en oneindige liefde.

Planten met een W

Wolfsklauw (Lycopodium clavatum)

De wolfsklauw heeft zijn naam te danken aan de vorm van de takuiteinden, deze lijken op wolventenen. Lycopodium is dan ook afgeleid van Lykos (wolf) en Podion (poot). Deze wilde plant komt voor in berggebieden, naaldbossen en kalkarme duinen. De bladen van de wolfsklauw zijn schubvormig, de sporen zitten in de oksel van de bladen. In de farmacie worden deze sporen gebruikt voor uiteenlopende doeleinden zoals tegen eczeem en als wondpoeder. De plant komt uit de oertijd, hij kwam in de carboontijd namelijk al voor, maar dan als enorme bomen. Tegenwoordig zien wij die bomen niet meer terug, maar zijn ze omgezet tot steenkool. Deze wolfsklauw heeft dus een rijke geschiedenis, toch is het niet een erg opvallende plant qua uiterlijk.

Winde (Ipomoea purpurea)

De winde met zijn paarsblauwe bloemetjes, is een erg snelle klimplant. Hoewel hij doorgaans maar een jaar oud wordt, groeit hij snel richting de twee meter. Het bijzondere aan deze bloemetjes is dat deze maar één dag bloeien, zij gaan vroeg in de ochtend open en sluiten dan weer aan het begin van de avond. De Ipomoea heeft wel 300 tot 500 verschillende soorten, in vele verschillende kleuren.

Planten met een X

Xenox sedum

De Xenox is eigenlijk een heel simpel vetplantje, met stervormige bloemetjes in de kleuren paars en roze. Echter, hij trekt bijzonder veel vlinders aan! Daarom wordt de Xenox ook vaak in een vlinderborder geplant.

Planten met een Y

Ylang Ylang (Cananga odorata)

Deze plant die oorspronkelijk uit Indonesië komt, heeft zijn bekendheid te danken aan zijn krachtige geur. Uit zijn bloemen wordt namelijk een etherische olie gewonnen, het zou niet alleen rustgevend moeten zijn, maar ook lustopwekkend, verder zou het weerstand verhogend en koortswerend werken. Deze olie wordt op vele plaatsen verkocht, maar aangeplant worden ze vooral op de Fiji eilanden. De Ylang Ylang komt van de familie Annonaceae en is rond 1700 voor het eerst beschreven door de Britse John Ray.

Planten met een Z

Zakdoekjesboom (Davidia involucrata)

De Davidia involucrata of Zakdoekjesboom is een nog vrij onbekende boom die de laatste jaren meer aandacht krijgt. En terecht, want met zijn bijzondere bloemen vormt de boom tijdens de bloei een prachtig plaatje. De bloemen hebben twee grote op zakdoekjes lijkende schutbladeren waaraan de boom zijn naam dankt. Tussen deze schutbladen zit de eigenlijke bloem. Een min of meer onooglijk bolletje, maar de daar omheen hangende schutbladen geven het geheel een schitterende aanblik.

Zoekveld