U bent hier

Kat- en milieuvriendelijk schoonmaken

En of je er nu van houdt of niet, niemand ontkomt eraan!

Schoonmaken: voor de een is het een klus die alleen uitgevoerd wordt als het echt nodig is – voor de ander is het een manier om volledig te kunnen ontspannen. 

Een goede persoonlijke hygiëne én een schoon huis draagt bij aan een goede gezondheid. Een schoongemaakt huis ziet er namelijk niet alleen mooi en netjes uit, het zorgt er ook voor dat ziekmakende micro-organismen zich minder goed kunnen hechten.

Door je huis schoon te maken verwijder je dat waar bacteriën en schimmels zo van houden: stof, vuil en vettigheid. Elk jaar geven we dan ook meer geld uit aan het schoonmaken van onze kleding, de vaat en het huis.

Gemiddeld spendeert een huishouden zo’n 105 euro per jaar aan schoonmaakmiddelen. Maar onze manier van schoonmaken is niet altijd even milieu- of katvriendelijk.

Katten: vies of niet?

De meeste kattenliefhebbers zijn niet vies van hun dier. Zij zien een kat in bed als het toppunt van knusheid. Hun katten mogen gerust onder de dekens slapen. Het komt zelfs voor dat er voor hen geen plek in bed meer is. Een andere groep vind dit juist heel onhygiënisch – ze gruwelen bij het idee van vieze kattenpootjes en kattenharen in bed.

 

Toch zijn katten van nature heel schone dieren – sterker nog – de kat is waarschijnlijk het enige echt zelfreinigende ding in huis. Zichzelf schoon houden en ontdoen van sterke geuren is voor de kat namelijk van levensbelang. Dat komt omdat katten in de natuur prooien vormen voor bijvoorbeeld coyotes en roofvogels. Sterke geuren van bijvoorbeeld voedselresten of poep trekken dit soort roofdieren aan.

 

Gezonde katten spenderen dan ook ongeveer de helft van de tijd dat ze wakker zijn aan het poetsen van hun vacht. Zo verwijderen ze losse haren en ontdoen ze zichzelf van de geur van voedsel uit de snorharen en de vacht. Als de kattenbak juist is ingericht zal de kat zijn behoefte ook netjes begraven waardoor deze geuren worden gemaskeerd en ook de pootjes schoon zijn. 

katten-schoonmaken.png

Maak je een keer in de week schoon, dan doe je al gek genoeg

Ondanks dat katten heel schoon op zichzelf zijn, houden ze er absoluut niet van als jij veel schoonmaakt! Dat komt omdat de zintuigen van een kat (gehoor, reukzin, tastzin, smaakzin, gezichtsvermogen) veel gevoeliger zijn dan die van de mens.

Geuren zijn heel erg belangrijk in de wereld van de kat. Katten communiceren door middel van geurboodschappen en orënteren zich in de ruimte door geur. Een kattenneus bevat ongeveer vier keer zo veel reukcellen als de mens.

Als je dat weet, kun je je vast voorstellen dat al die sterk geparfumeerde, chemische schoonmaakmiddelen de kat zullen beÏnvloeden – en niet op een positieve manier. Ook komen er steeds meer producten op de markt ten behoeve van geurbestrijding.

Er zijn sprays die ongewenste geuren neutraliseren, luchtverfrissende reed diffusers en luchtverfrissers die parfum vernevelen wanneer je langs loopt. Het vervelende van de laatste groep producten is dat – anders dan wanneer jij een enkele kamer schoonmaakt – hij de geur op geen enkele manier kan ontlopen. Hoewel wij een net schoongemaakte ruimte lekker fris vinden ruiken, beleeft je kat dit heel anders.  

De geurenwereld van de kat

De geurenwereld van de kat ziet er heel anders uit dan die van de mens. Katten voelen zich het prettigst in een ruimte die naar zichzelf ruikt. Hun eigen geur zorgt voor een veilig en vertrouwd gevoel.

Katten brengen om deze reden actief hun eigen geur aan op de meubels, op alle kattenspullen en de medebewoners van het huis. Wanneer er wordt schoongemaakt verwijder je deze geur die voor de kat zo vertrouwd ruikt en geruststellend werkt.

Je doet je kat er dan ook geen plezier mee als je zijn mandjes of speelgoedmuisjes wast. Wanneer je dan ook nog een geparfumeerd schoonmaakmiddel gebruikt, breng je een onnatuurlijke en sterke geur aan die de kat vies vindt.

Hij kan dit zelfs zó vies vinden, dat het hem aanspoort erover heen te plassen. Schoonmaakproducten die ongeparfumeerd zijn, zijn daarom het meest katvriendelijk.

Kat- en milieuvriendelijk schoonmaken

Veelgebruikte huishoudelijke luchtverfrissers en desinfectiemiddelen bevatten fenolen en terpenen, die giftig zijn voor katten. Fenolen worden verwerkt door de lever, maar katten hebben niet genoeg ontgiftende enzymen om deze gifstoffen goed af te kunnen breken. Om deze stoffen af te breken is het enzym glucuronyltransferase nodig, en katten missen dat.

Fenolen en terpenen

Ook bij inademing komen deze stoffen in de bloedbaan terecht. Terpenen hebben vaak een harsachtige of bloemachtige geur en worden vanwege deze eigenschap toegevoegd aan luchtverfrissers, schoonmaakmiddelen en meubelwassen. Ze kunnen irriterend werken op de ogen, de huid en de ademhalingsorganen. Terpenen kunnen reageren met ozon en daarbij zeer fijne deeltjes vormen.

Fenol is giftig bij opname door de mond, bij inhalatie en huidabsorptie. De resten schoonmaakmiddelen kunnen terecht komen in het grondwater en zijn daarom slecht voor het waterleven en milieu. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in diverse concentratiekampen duizenden gevangenen zelfs vermoord door middel van injecties met fenol.

Natuurlijk is niet altijd beter

Voor heel wat mensen staat ‘natuurlijk’ gelijk aan ‘veilig en gezond’, maar zo simpel kun je dit niet stellen. Wolfskers is 100% natuurlijk maar daarnaast ook dodelijk giftig en hoewel cyanide een plantaardige oorsprong heeft, is dit ook uiterst giftig.

Helaas geldt dus ook voor een grote groep “natuurlijke producten” dat ze giftig zijn voor katten. Het gaat vooral om de middelen die gebaseerd zijn op etherische oliën. Het advies luidt daarom ook “simpeler is beter”. Gebruik schoonmaakmiddelen pas als het echt nodig is. Als je je huis stofvrij houdt door te stofzuigen en meubels afneemt met een doekje en heet water, dan voorkom je al dat je huis echt vies wordt. Veel schoonmaakmiddelen heb je dan niet nodig.

Desinfectanten zijn enkel nodig op plekken die gunstig zijn voor bacteriën en virussen zoals de keuken en het toilet. Kies natuurlijke en biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen. De werkzame stoffen in deze middelen kunnen door micro-organismes (bacteriën of schimmels) afgebroken worden tot water, kooldioxide (CO2) en sommige vormen van biomateriaal.

Het is van belang te bedenken dat biologisch afbreekbare stoffen niet beslist van biomateriaal (d.w.z. planten) gemaakt hoeven te worden. Verscheidene biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen worden gemaakt van olie, op dezelfde manier als reguliere schoonmaakmiddelen.

Om af te sluiten kunnen we zeggen dat je zowel je kat als het milieu er een groot plezier mee zou doen als je minder ging schoonmaken. Gebruik middelen die milieu en kat vriendelijk zijn. Als je schoonmaakt, doe dit dan bewust en gebruik middelen pas als dat echt nodig is voor een specifiek doel.

Auteur: Denise van Lent, Kattenbioloog   denise-kattenbioloog.png

Zoekveld